题目
1.求下列各微分方程的通解:(1)y^primeprime=x+sin x;(3)y^primeprime=(1)/(1+x^2);(5)y^primeprime=y^prime+x;(7)yy^primeprime+2y^prime 2=0;
1.求下列各微分方程的通解:
(1)$y^{\prime\prime}=x+\sin x;$
(3)$y^{\prime\prime}=\frac{1}{1+x^{2}};$
(5)$y^{\prime\prime}=y^{\prime}+x;$
(7)$yy^{\prime\prime}+2y^{\prime 2}=0;$
题目解答
答案
1. 对 $y'' = x + \sin x$ 积分两次得:
\[
y = \frac{x^3}{6} - \sin x + C_1 x + C_2
\]
3. 对 $y'' = \frac{1}{1 + x^2}$ 积分两次得:
\[
y = x \arctan x - \frac{1}{2} \ln (1 + x^2) + C_1 x + C_2
\]
5. 令 $p = y'$,解一阶线性方程 $\frac{dp}{dx} - p = x$ 得:
\[
y = C_1 e^x - \frac{x^2}{2} - x + C_2
\]
7. 令 $p = y'$,分离变量解得:
\[
y^3 = C_1 x + C_2
\]
\[
\boxed{
\begin{array}{ll}
1. & y = \frac{x^3}{6} - \sin x + C_1 x + C_2 \\
3. & y = x \arctan x - \frac{1}{2} \ln (1 + x^2) + C_1 x + C_2 \\
5. & y = C_1 e^x - \frac{x^2}{2} - x + C_2 \\
7. & y^3 = C_1 x + C_2 \\
\end{array}
}
\]
解析
本题主要考查不同类型二阶微分方程的求解,下面分别对各小题进行分析求解:
(1)$y^{\prime\prime}=x+\sin x$
本题考查可直接积分求解的二阶微分方程。对于这种形式的方程,我们可以通过对其进行两次积分来得到通解。
- 第一次积分求$y'$:
对$y^{\prime\prime}=x+\sin x$两边同时积分,根据积分公式$\int x^n dx=\frac{x^{n + 1}}{n + 1}+C$($n\neq -1$)和$\int \sin x dx=-\cos x+C$可得:
$y^{\prime}=\int (x+\sin x)dx=\int xdx+\int \sin xdx=\frac{x^2}{2}-\cos x+C_1$ - 第二次积分求$y$:
对$y^{\prime}=\frac{x^2}{2}-\cos x+C_1$两边再次积分,根据积分公式$\int x^n dx=\frac{x^{n + 1}}{n + 1}+C$($n\neq -1$)和$\int \cos x dx=\sin x+C$可得:
$y=\int (\frac{x^2}{2}-\cos x+C_1)dx=\int \frac{x^2}{2}dx-\int \cos xdx+\int C_1dx=\frac{1}{2}\times\frac{x^3}{3}-\sin x+C_1x+C_2=\frac{x^3}{6}-\sin x+C_1x+C_2$
(3)$y^{\prime\prime}=\frac{1}{1+x^{2}}$
本题同样考查可直接积分求解的二阶微分方程,通过两次积分得到通解。
- 第一次积分求$y'$:
对$y^{\prime\prime}=\frac{1}{1+x^{2}}$两边同时积分,根据积分公式$\int \frac{1}{1 + x^2}dx=\arctan x+C$可得:
$y^{\prime}=\int \frac{1}{1+x^{2}}dx=\arctan x+C_1$ - 第二次积分求$y$:
对$y^{\prime}=\arctan x+C_1$两边再次积分,根据分部积分法$\int u dv=uv-\int v du$,令$u = \arctan x$,$dv = dx$,则$du = \frac{1}{1 + x^2}dx$,$v = x$,可得:
$\int \arctan xdx=x\arctan x-\int \frac{x}{1 + x^2}dx$
对于$\int \frac{x}{1 + x^2}dx$,令$t = 1 + x^2$,则$dt = 2xdx$,$\int \frac{x}{1 + x^2}dx=\frac{1}{2}\int \frac{1}{t}dt=\frac{1}{2}\ln t+C=\frac{1}{2}\ln (1 + x^2)+C$
所以$y=\int (\arctan x+C_1)dx=\int \arctan xdx+\int C_1dx=x\arctan x-\frac{1}{2}\ln (1 + x^2)+C_1x+C_2$
(5)$y^{\prime\prime}=y^{\prime}+x$
本题考查可降阶的二阶微分方程,通过令$p = y'$将其转化为一阶线性方程求解。
- 令$p = y'$,将方程转化为一阶线性方程:
则$y^{\prime\prime}=\frac{dp}{dx}$,原方程$y^{\prime\prime}=y^{\prime}+x$可化为$\frac{dp}{dx}-p = x$,这是一个一阶线性非齐次方程,其标准形式为$\frac{dp}{dx}+P(x)p = Q(x)$,其中$P(x)= -1$,$Q(x)= x$。 - 求一阶线性方程的通解:
先求对应的齐次方程$\frac{dp}{dx}-p = 0$的通解,分离变量得$\frac{dp}{p}=dx$,两边积分得$\ln p = x + C$,即$p = Ce^x$。
再用常数变易法求非齐次方程的通解,设$p = C(x)e^x$,则$\frac{dp}{dx}=C^{\prime}(x)e^x+C(x)e^x$,代入$\frac{dp}{dx}-p = x$可得:
$C^{\prime}(x)e^x+C(x)e^x - C(x)e^x = x$,即$C^{\prime}(x)e^x = x$,$C^{\prime}(x)=xe^{-x}$。
对$C^{\prime}(x)=xe^{-x}$两边积分,根据分部积分法$\int u dv=uv-\int v du$,令$u = x$,$dv = e^{-x}dx$,则$du = dx$,$v = -e^{-x}$,可得:
$C(x)=\int xe^{-x}dx=-xe^{-x}+\int e^{-x}dx=-xe^{-x}-e^{-x}+C=-(x + 1)e^{-x}+C$
所以$p = C(x)e^x=[-(x + 1)e^{-x}+C]e^x=-x - 1 + Ce^x$,即$y^{\prime}=-x - 1 + Ce^x$。 - 求$y$:
对$y^{\prime}=-x - 1 + Ce^x$两边积分,根据积分公式$\int x^n dx=\frac{x^{n + 1}}{n + 1}+C$($n\neq -1$)和$\int e^x dx=e^x+C$可得:
$y=\int (-x - 1 + Ce^x)dx=-\frac{x^2}{2}-x + Ce^x+C_2$
(7)$yy^{\prime\prime}+2y^{\prime 2}=0$
本题考查可降阶的二阶微分方程,通过令$p = y'$将其转化为可分离变量的方程求解。
- 令$p = y'$,将方程转化为可分离变量的方程:
则$y^{\prime\prime}=\frac{dp}{dx}=\frac{dp}{dy}\cdot\frac{dy}{dx}=p\frac{dp}{dy}$,原方程$yy^{\prime\prime}+2y^{\prime 2}=0$可化为$yp\frac{dp}{dy}+2p^2 = 0$。 - 分离变量求解:
当$p\neq 0$时,方程两边同时除以$p$得$y\frac{dp}{dy}+2p = 0$,分离变量得$\frac{dp}{p}=-\frac{2}{y}dy$。
两边积分得$\ln p = -2\ln y + C$,即$\ln p = \ln y^{-2} + C$,$p = \frac{C_1}{y^2}$(令$C_1 = e^C$)。
因为$p = y'$,所以$y' = \frac{C_1}{y^2}$,即$y^2dy = C_1dx$。 - 求$y$:
对$y^2dy = C_1dx$两边积分,根据积分公式$\int x^n dx=\frac{x^{n + 1}}{n + 1}+C$($n\neq -1$)可得:
$\frac{y^3}{3}=C_1x+C_2$,即$y^3 = C_1x+C_2$。